Bir kredide bankanın söylediği "aylık %3 faiz" ile ödeyeceğiniz gerçek taksit çoğu zaman uyuşmaz. Aradaki farkın büyük kısmı iki vergiden gelir: KKDF ve BSMV. Bu yazıda bu vergilerin ne olduğunu, faizin üstüne nasıl bindiğini ve efektif maliyeti nasıl artırdığını örnekle açıklıyoruz.
KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu), tüketici kredilerinde faiz tutarı üzerinden alınan bir fondur. Tüketici kredilerinde oran genellikle %15 olarak uygulanır (oranlar mevzuatla değişebilir). Yani anaparaya değil, hesaplanan faize eklenir.
BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) de yine faiz tutarı üzerinden alınır ve tüketici kredilerinde genellikle %15 oranındadır. KKDF ile birlikte, faizin üstüne toplam %30 ek yük bindiğini düşünebilirsiniz (yaklaşık).
Vergili faiz ≈ Faiz × (1 + KKDF + BSMV)≈ Faiz × (1 + 0,15 + 0,15) = Faiz × 1,30
Yani ödediğiniz faizin yaklaşık %30 fazlası vergi olarak taksite yansır. Bu, ilan edilen faiz oranı ile cebinizden çıkan efektif (gerçek) maliyet arasındaki en büyük farktır.
Kaba bir karşılaştırma yapalım. 100.000 TL ihtiyaç kredisi, aylık %3 faiz, 12 ay vade. Vergilerin etkisini basitçe görmek için yaklaşık rakamlar kullanıyoruz (gerçek taksit, bankanın anüite/eşit taksit hesabına göre biraz farklı çıkar).
Rakamlar örnek ve yaklaşıktır; amaç kesin taksit vermek değil, "aynı faiz oranında" vergilerin toplam maliyeti nasıl kabarttığını göstermektir. İşte bu yüzden krediyi ilan edilen faiz ile değil, aylık maliyet oranı ve toplam geri ödeme ile karşılaştırmak gerekir.
Bankaların sözleşmede belirttiği yıllık maliyet oranı, KKDF ve BSMV'nin yanı sıra varsa dosya masrafı, sigorta gibi kalemleri de içerir. Bu yüzden iki krediyi karşılaştırırken sadece "aylık faiz %2,9 mu %3 mü" demek yanıltıcıdır; belirleyici olan tüm vergi ve masraflar dahil toplam maliyettir.
Önemli bir ayrım: konut kredilerinde KKDF ve BSMV oranı genellikle %0 (istisna) olarak uygulanır. Bu, konut kredisinin faiz üzerinden bu vergileri taşımadığı anlamına gelir ve neden konut kredisi faizlerinin ihtiyaç kredisine göre daha "hafif" hissettirebildiğini kısmen açıklar. İhtiyaç ve taşıt kredilerinde ise bu vergiler tipik olarak uygulanır. Oranlar ve istisnalar mevzuata bağlı olduğundan, güncel durumu bankanızdan teyit etmek en doğrusudur.
Parametre kredi hesaplayıcı ile gerçek maliyeti gör →Parametre'nin kredi hesaplayıcısı KKDF ve BSMV'yi dahil ederek gerçek aylık taksiti ve toplam geri ödemeyi hesaplar; farklı teklifleri efektif maliyetine göre karşılaştırırsın.